Bariery i ułatwienia w ocenie funkcjonowania ucznia – jak je rozpoznawać i opisywać?

Jedną z najważniejszych zmian w podejściu do funkcjonowania ucznia jest odejście od patrzenia wyłącznie na „deficyt dziecka”. Ta sama osoba może funkcjonować bardzo różnie w zależności od środowiska. Dlatego ocena powinna uwzględniać bariery i ułatwienia.

Czym jest bariera?

To element środowiska lub organizacji, który utrudnia uczestnictwo albo wykonanie zadania. Barierą może być np. nadmiar bodźców, zbyt długa instrukcja słowna, presja czasu, nieczytelny układ materiału, trudny dostęp do sali czy brak możliwości skorzystania ze wspomagającego sposobu komunikacji.

Czym jest ułatwienie?

Ułatwienie zwiększa samodzielność lub uczestnictwo. Może nim być plan obrazkowy, stała struktura lekcji, miejsce z mniejszą liczbą bodźców, dodatkowy czas, możliwość odpowiedzi w alternatywnej formie czy wsparcie technologiczne.

Jak zapisywać bariery profesjonalnie?

Zamiast „nie radzi sobie w klasie”:

„W czasie pracy w dużej grupie uczeń ma trudność z wyodrębnieniem instrukcji z tła dźwiękowego; po przekazaniu polecenia indywidualnie rozpoczyna zadanie samodzielnie.”

W jednym zdaniu mamy barierę, zachowanie ucznia i skuteczne ułatwienie.

Dlaczego to ważne dla planowania wsparcia?

Jeżeli znamy wyłącznie trudność, możemy próbować „naprawiać ucznia”. Jeżeli znamy także warunki jej występowania, możemy zmodyfikować środowisko i często od razu zwiększyć samodzielność oraz uczestnictwo.

Warto dokumentować także nieskuteczne działania

Informacja, że dane rozwiązanie nie przyniosło oczekiwanego efektu, również jest wartościowa. Pozwala poradni i zespołowi szkolnemu nie powielać działań, które już zostały sprawdzone.

7 obszarów funkcjonowania ucznia →

Podstawa prawna i materiały

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy sporządzaniu dokumentacji należy uwzględnić aktualne przepisy, procedury placówki i indywidualną sytuację dziecka lub ucznia.